Waarom geluid maken helpt om spanning los te laten

Zeg eens eerlijk. Als je denkt aan hard geluid maken, even lekker schreeuwen, bekruipt jou dan ook een gevoel van schaamte?

Alsof dat eigenlijk niet kan. Alsof je je aanstelt zodra je stem groot wordt. Alsof schreeuwen iets is voor kinderen, voor mensen die zichzelf niet onder controle hebben of voor dramatische scènes in films. Misschien hoor je vanbinnen meteen een stem die zegt: doe normaal, zachter, gedraag je.

En toch kan juist daar iets belangrijks zichtbaar worden.

Wanneer je lichaam jarenlang heeft geleerd om zich in te houden, voelt geluid maken vaak helemaal niet vrij. Dan kan zelfs een diepe zucht al ongemakkelijk zijn, laat staan een harde roep, een rauwe klank of een schreeuw vanuit je hele lijf.

Wat gebeurt er eigenlijk wanneer je die neiging om geluid te maken steeds tegenhoudt? En waarom kan het zoveel opluchting geven wanneer een zucht, klank, roep of schreeuw eindelijk ruimte krijgt?

Dan kom je bij een andere vraag: wat heeft zich zo lang moeten inhouden dat het lichaam nu geluid nodig heeft?

Waarom geluid maken kan helpen bij spanning

Bij de Bellein Academie werken we bewust met geluid. De vorm verschilt per persoon en per moment. De één zucht, de ander neuriet, iemand maakt een lage klank en soms ontstaat er een krachtige roep of schreeuw.

Geluid kan lichaamsgericht een belangrijke functie hebben, omdat emoties zich ook lichamelijk laten zien. Boosheid geeft bijvoorbeeld energie en richting. Verdriet verandert de adem en zoekt vaak verzachting. Angst kan de adem vasthouden, de keel vernauwen of het lichaam laten verstijven. Frustratie kan zich ophopen in gespannen kaken, schouders, borst of buik.

Je kunt daar meer over lezen in ons artikel over hoe je spanning in je lichaam kunt herkennen.

Wanneer expressie steeds wordt onderbroken, kan het lichaam spanning blijven vasthouden. Je slikt woorden in, houdt je adem vast, maakt je stem kleiner of zet je kaken op elkaar. Soms is dat zo vertrouwd geworden dat je het nauwelijks meer opmerkt.

Geluid geeft iets wat vanbinnen gebeurt een lichamelijke én hoorbare vorm.

Een zucht kan de adem weer laten bewegen. Een toon kan trilling door borst en keel brengen. Een roep kan helpen om kracht te voelen. Een klank kan verdriet begeleiden dat tot dat moment vooral als spanning werd ervaren.

Geluid kan daarmee onderdeel worden van somatische ontlading, emotionele expressie en affectregulatie. De stem, adem en beweging werken samen en kunnen iemand helpen om opnieuw contact te krijgen met wat er in het lichaam gebeurt.

Wat je inhoudt, zoekt vaak een andere weg

Veel mensen hebben geleerd hun geluid aan te passen. Als kind kreeg je misschien te horen dat je rustig moest doen, dat huilen te lang duurde, dat boosheid ongewenst was of dat je te aanwezig was.

Natuurlijk leren kinderen ook rekening houden met hun omgeving en hun impulsen reguleren. Tegelijk maakt het veel uit of je leert doseren wat je voelt of uiteindelijk leert dat bepaalde gevoelens en uitingen eigenlijk helemaal geen ruimte mogen krijgen.

Kleine kinderen laten nog goed zien hoe lichamelijk emoties zijn. Als er enthousiasme door hun lijf gaat, kunnen ze gillen van plezier. Bij verdriet komt geluid samen met adem, mimiek en beweging. Wanneer spanning groot wordt, doet het hele lichaam mee.

Later raken veel mensen een deel van die vrijheid kwijt. Ze worden stiller, netter en beheerster. Aan de buitenkant oogt dat rustig. Vanbinnen kan ondertussen behoorlijk veel worden vastgehouden.

Wat rechtstreeks weinig ruimte krijgt, kan vervolgens indirect naar buiten komen.

Ingehouden boosheid kan hoorbaar worden als verwijt. Frustratie kan zich tonen als hardheid of afstand. Een grens die moeilijk rechtstreeks voelbaar en hoorbaar mag worden, kan verschijnen in pleasen, terugtrekken, duwen of passieve agressie.

Dat verband tussen boosheid en grenzen zie je ook terug in ons artikel over grenzen voelen zonder schuldgevoel.

Geluid kan helpen om eerder contact te krijgen met de emotie zelf. Je merkt dan bijvoorbeeld: hier zit kracht. Hier zit frustratie. Hier wil iets stoppen. Hier wil iets juist naar voren komen.

Geluid maken gaat over veel meer dan schreeuwen

Werken met geluid betekent zeker niet dat iedereen meteen hard hoeft te schreeuwen. Geluid heeft een heel spectrum.

Vaak begint het klein.

Een zucht die eindelijk hoorbaar mag worden. Een zachte klank op de uitademing. Een bijna onbewust murmelen. Een lage toon die door de borst beweegt. Neuriën. Zingen. Een woord steviger uitspreken. Je stem horen terwijl je een grens aangeeft.

Voor sommige mensen groeit de stem gaandeweg. Een geluid wordt voller. Een woord krijgt meer kracht. Misschien ontstaat de behoefte om te roepen of heel hard te zingen.

En soms wil het lichaam werkelijk schreeuwen.

Daar kan veel frustratie, woede of machteloosheid onder liggen. Wanneer dat bewust, veilig en afgestemd gebeurt, kan een krachtige stem helpen om contact te maken met energie die lange tijd werd ingehouden.

Het interessante zit dan uiteindelijk minder in hoe hard het geluid was en veel meer in wat iemand daarna merkt.

Misschien wordt de adem dieper. De kaken verzachten. De borst voelt ruimer. Er komen tranen. Er ontstaat stilte. Soms wordt ineens veel duidelijker waar de boosheid eigenlijk over ging.

Van spanning naar contact

Het bijzondere is dat geluid vaak een ingang blijkt.

Onder een schreeuw kan verdriet liggen. Onder frustratie een grens. Onder boosheid een oud gevoel van machteloosheid. Onder spanning een verlangen om gezien te worden.

Wanneer het geluid ruimte krijgt, wordt soms pas voelbaar wat eronder verborgen lag.

Daarom gaat geluid binnen lichaamsgericht hechtingswerk over meer dan ontladen. Het raakt ook aan contact.

Mag ik mij laten horen en blijf jij bij mij?

Mag ik boos klinken en verbonden blijven? Mag ik huilen en ervaren dat iemand aanwezig blijft? Mag mijn stem groter worden? Mag ik ruimte innemen? Mag ik laten merken dat iets mij raakt?

Voor sommige mensen ligt daar een veel diepere geschiedenis onder.

Ze hebben misschien geleerd hun stem kleiner te maken omdat de relatie belangrijker voelde dan de eigen expressie. Eerst afstemmen op de ander. Eerst zorgen dat het veilig blijft. Eerst voorkomen dat iemand boos, teleurgesteld of afwijzend reageert.

Dat is dezelfde beweging die we beschrijven in waarom je jezelf kunt kwijtraken in contact.

In een veilige bedding kan het lichaam vervolgens iets anders ervaren: ik kan hoorbaar zijn en tegelijk verbonden blijven.

Juist zo'n nieuwe ervaring kan diep binnenkomen. Je begrijpt dan in je hoofd geen nieuwe theorie. Je lichaam maakt op dat moment iets mee wat vroeger misschien moeilijk of onmogelijk voelde.

Wat gebeurt er eigenlijk met jóuw boosheid?

Misschien merk je tijdens het lezen dat je heel gemakkelijk zucht, neuriet of zingt en dat boosheid ineens een ander verhaal wordt.

Kun je je stem gebruiken wanneer iemand over je grens gaat? Mag je krachtig klinken? Wat gebeurt er wanneer iemand anders boos klinkt? Trek je je terug, ga je huilen, word je kleiner of voel je juist onmiddellijk veel energie?

Tijdens de themadag Wat heb ik met boosheid? onderzoeken we precies die persoonlijke verhouding tot boosheid, kracht en gezonde agressie.

Je hoeft daarvoor geen “boos persoon” te zijn. Juist mensen die zichzelf zelden boos vinden, kunnen tijdens zo'n dag veel ontdekken.

Bekijk de themadag Wat heb ik met boosheid?

Thuis voorzichtig experimenteren met geluid

Je kunt hier thuis op een eenvoudige manier mee experimenteren.

Zing eens onder de douche en laat het idee van mooi zingen even los. Maak een zucht hoorbaar in plaats van hem meteen in te slikken. Zet muziek op en zing mee met meer volume dan je gewend bent. Maak op een uitademing eens een lange lage klank en merk wat er in je borst, buik en keel gebeurt.

Als je wilt experimenteren met harder geluid, kies dan een plek waar jij en anderen veilig zijn en waar je geen overlast veroorzaakt. Sommige mensen vinden bijvoorbeeld een stilstaande auto op een rustige plek prettig omdat ze daar vrijer met hun stem kunnen experimenteren.

Begin eenvoudig en merk vooral op wat er daarna gebeurt.

Wordt je adem ruimer? Ontspannen je kaken? Komt er opluchting? Voel je verdriet? Schaamte? Irritatie? Moet je lachen? Wordt het juist ineens heel stil vanbinnen?

Alles wat je merkt, geeft informatie.

Je hoeft met geluid nergens naartoe. Het interessante is om te ontdekken wat jouw lichaam doet zodra je jezelf iets meer toestemming geeft om hoorbaar te worden.

Wanneer je stem weer ruimte krijgt

Bij Bellein ondersteunen we het hele spectrum van geluid maken: van adem en zuchten tot neuriën, zingen, spreken, roepen of schreeuwen wanneer dat op dat moment klopt.

Soms is een nauwelijks hoorbare stem al een enorme beweging voor iemand. Soms voelt een krachtige roep precies passend.

We kijken naar wat er in het lichaam gebeurt, hoeveel iemand kan dragen en wat nodig is om aanwezig en in contact te blijven.

Want rust ontstaat soms nadat het lichaam eindelijk iets heeft kunnen uiten wat lange tijd werd vastgehouden.

En misschien is dat wel de interessantste vraag na het lezen van dit artikel:

Hoe vrij is jouw stem eigenlijk wanneer je verdrietig, boos, bang, blij of heel duidelijk bent?

Als je nieuwsgierig bent naar jouw eigen antwoord, kun je dat tijdens de themadag zelf onderzoeken.

Bekijk de themadag Wat heb ik met boosheid? en kies een datum die bij je past.