Perfectionisme: een overlevingsstrategie in nette kleren

Perfectionisme is zelden alleen een hoge lat. Het is vaak een manier om veiligheid te creëren: geen fouten maken, geen kritiek krijgen, controle houden. Hier lees je hoe het werkt en hoe je het zachter maakt.

Perfectionisme voelt soms als “ik wil kwaliteit”. Maar onder de motorkap zit vaak iets anders: spanning, angst om te falen, of angst om afgewezen te worden.

Hoe perfectionisme eruitziet

• uitstellen omdat het nog niet goed genoeg is
• overwerken, overvoorbereiden
• moeite met afronden
• gevoelig voor kritiek
• lichaam: kaak en schouders strak, hoge adem, onrust

Wat het je oplevert

• tijdelijk gevoel van controle
• minder risico op schaamte of afwijzing

Wat het je kost

• weinig rust
• altijd “aan”
• minder plezier en spontaniteit
• relaties die je minder echt laten zien

Wat helpt (klein, maar effectief)

• oefen met “goed genoeg” op één klein ding
• rond af vóórdat het perfect voelt
• laat iemand meekijken en verdraag dat het spannend is
• regulatie vóór evaluatie: eerst zakken, dan pas beoordelen
• vraag: “Voor wie doe ik dit eigenlijk, en wat probeer ik te voorkomen?”

Perfectionisme wordt zachter als je systeem leert: ik ben oké, ook als het niet perfect is.