Ik weet niet wat ik wil

Ik weet niet wat ik wil en voel er ook niets bij.
In dit artikel schrijf ik over wat er onder de zin “ik weet niet wat ik wil” schuilgaat, waarom voelen zo lastig kan zijn en hoe je stap voor stap dichterbij jezelf kunt komen.

"Ik kan niet goed voelen wat ik eigenlijk wil.”

Ik hoor deze zin zó vaak, dat ik soms denk dat het onze nationale lijfspreuk is.

Niet alleen in therapie.
Ook aan de keukentafel, op het werk, in relaties:

• “Zal ik blijven in deze baan of niet? Ik wéét het gewoon niet."
• “Ik voel niks. Niet ja, niet nee. Alleen maar… leeg.”
• “Als iemand me vraagt wat ík wil, raak ik volledig in de knoop.”

Misschien herken je het.
Je bent niet dom, niet lui, niet besluiteloos.
Je hebt alleen een systeem opgebouwd dat jarenlang iets heel anders heeft moeten doen dan voelen wat jíj wilde.

In dit artikel neem ik je mee in wat er vaak onder die zin zit, en hoe je stap voor stap weer dichterbij jezelf kunt komen.

Waarom “ik weet niet wat ik wil” zelden het echte probleem is

Veel mensen die bij mij komen, beginnen ongeveer zo:

“Ik heb het gevoel dat ik alleen maar tegen de stroom in zwem.
Ik wíl dat het anders wordt, dat het meezit, maar ik weet niet hoe.”

Dat klinkt heel logisch.
Maar zodra we echt samen gaan kijken, valt er iets op:

Ze weten vaak wél heel veel.
Alleen niet op een manier die ze zelf als betrouwbaar herkennen.

Je hebt geleerd je af te stemmen op de ander

Voor veel mensen geldt:
vroeger was het veiliger om te voelen wat de ánder nodig had, dan wat jij zelf wilde.

Misschien herken je:

• ouders die het zwaar hadden
• spanning thuis, ruzie, ziekte
• broertjes of zusjes waar “gewoon even rekening mee gehouden moest worden”
• opmerkingen als “stel je niet aan”, “doe normaal”, “we hebben het allemaal moeilijk”

Dan leer je onbewust:

Die beweging wordt een tweede natuur.
Zó vanzelfsprekend, dat je jezelf op volwassen leeftijd betrapt op:

• automatisch ja zeggen
• eerst vragen wat de ander wil
• jezelf aanpassen zonder dat iemand het hoeft te vragen

Niet omdat jij geen wil hebt.
Maar omdat je wil-systeem jarenlang in dienst heeft gestaan van de vrede bewaren.

Je hoofd heeft de leiding overgenomen

Een andere variant: je voelt wél iets, maar daar vertrouw je niet op.

Daarom ga je:

• eindeloos tegen jezelf afwegen
• lijstjes maken met voor- en nadelen
• scenario’s uitdenken
• advies vragen aan verschillende mensen, tot de kern helemaal vertroebeld is

Je hoofd probeert te doen wat je lijf nooit mocht doen:
zeggen wat oké is en wat niet.

In je lichaam gebeurt ondertussen dit:

• je keel wordt strak als je aan optie A denkt
• je buik trekt samen als je je een toekomst met persoon X voorstelt
• je schouders zakken opgelucht als je stiekem fantaseert over “een tijdje niks”

Maar dat heb je misschien nooit geleerd serieus te nemen.
Dus je zegt: “Ik voel niks. Ik weet het niet.”

Terwijl je lichaam ondertussen druk aan het seinen is.

Je lijf is zo gewend aan spanning, dat het verschil niet meer duidelijk is

Als je lange tijd:

• je eigen behoeften en verlangens hebt genegeerd
• verantwoordelijkheden hebt gedragen die eigenlijk te zwaar waren
• je gevoelens hebt moeten parkeren

dan gebeurt er iets heel menselijks:
je systeem zet een deel van je gevoel uit.

Niet omdat je kapot bent, maar omdat het anders té veel wordt.

De keerzijde:
het wordt ook moeilijker om subtiel verschil te voelen tussen:

• “dit wil ik echt niet”
• “dit is spannend maar klopt wel”
• “hier word ik blij van”

Alles voelt grijs. Of vlak.
En grijs is moeilijk kiezen.

Hoe merk je dat je wil-systeem ondergesneeuwd is?

Een paar signalen die ik vaak zie in de praktijk en in de opleiding:

• Je vindt het makkelijker om te vertellen wat je níet wilt, dan wat je wél wilt.
• Je zegt snel “maakt mij niet uit”, terwijl het stiekem wél uitmaakt.
• Je vraagt anderen vaak om bevestiging: “Zou jij dit doen?” “Vind jij dat ook?”
• Je lichaam reageert sterk (moe, gespannen, huilen, hoofdpijn) als je een keuze hebt gemaakt, ook al leek ‘ie rationeel prima.
• In relaties verlies je jezelf: je schuift mee met de wensen en plannen van de ander.

Niks “mis” met je.
Dit zijn sporen van oude overlevingsstrategieën, die ooit heel functioneel waren.

Laagjes: hoofd-wil, aangepaste wil en diepe wil

In sessies kijk ik vaak met mensen naar drie lagen:

Hoofd-wil
Dit is de laag van:

• “Ik zou eigenlijk…”
• “Het is slim als ik…”
• “Het hoort dat ik…”
  Hier zitten argumenten, meningen van anderen, “logische keuzes”.

Aangepaste wil
Dit is de laag die vooral één ding wil:

• geen gedoe
• geen afwijzing
• geen conflict

Die laag zegt dingen als:

• “Doe maar normaal.”
• “Zeg maar dat het goed is.”
• “Zorg dat niemand last van je heeft.”

Diepere wil
Deze laag praat zachter, maar is glashelder als je haar leert luisteren naar je lijf.
Daar vind je zinnen als:

• “Ik wil rustiger leven.”
• “Ik wil échte nabijheid, niet alleen maar redderen.”
• “Ik wil mijn creativiteit serieuzer nemen.”
• “Ik wil niet meer over mijn grenzen gaan om aardig gevonden te worden.”

Het probleem is niet dat je geen diepe wil hebt.
Het probleem is dat de bovenste twee lagen harder schreeuwen.

Hoe begin je weer te voelen wat je wilt? (zonder je leven meteen om te gooien)

Je hoeft niet vandaag te weten of je je baan, relatie of huis wil houden.
Liever niet zelfs.

Begin klein. Eerlijk. Concreet.

1. Oefen met mini-keuzes die níemand raken

Kies iets waar niks van afhangt.
Bijvoorbeeld:

• Welke mok pak ik voor mijn thee?
• Loop ik linksom of rechtsom naar de supermarkt?
• Ga ik nu op de bank zitten of aan tafel?

En dan niet: “Wat is handig?”

Maar: “Waar voel ik meer ja bij in mijn lichaam?”

Niet spectaculair, wel essentieel.

Je traint je systeem om weer te merken: “Aha, er ís een voorkeur. Ik mag die voelen.”

2. Let op je micro-ja en micro-nee

De meeste mensen denken bij “wil” aan grote statements:
“Ik wil scheiden.”
“Ik wil een andere baan.”

Maar je echte wil laat zich vaak eerst zien in micro-bewegingen:

• je lijf gaat iets naar voren als iemand iets vertelt waar je blij van wordt
• je ogen dwalen weg als een gesprek je eigenlijk niet interesseert
• je voelt een minimale verkramping als iemand een voorstel doet

Je kunt jezelf door de dag heen zacht vragen:

Je hoeft er nog niks mee.
Alleen registreren is al een grote stap.

3. Schrijf zonder censuur: “Als niemand er iets van vond, zou ik…”

Pak pen en papier en vul een paar keer achter elkaar de zin aan:

Schrijf, zonder netjes te blijven:

• “minder werken”
• “een jaar pauze nemen”
• “een opleiding doen waar ik al jaren naar kijk”
• “eens een week alleen weggaan”
• “mensen minder opvangen”

Je hoeft het niet meteen uit te voeren.
Je bent nog niet bezig met plannen, alleen met waarheid verzamelen.

Vaak wordt het al helderder waar jouw diepe wil zich verstopt.

4. Merk welke gevolgen je eigenlijk vreest

Waarom is het zo spannend om te weten wat je wilt?

Omdat weten vaak betekent:

• grenzen stellen
• iemand teleurstellen
• iets loslaten dat “veilig” voelt
• uit een rol stappen die je al heel lang goed vervult

Vraag jezelf eens eerlijk:

En dan nog een laag dieper:

Hier kom je bij je hechting:
oude ervaringen waarin jouw wil niet welkom was, of direct gevolgd werd door straf, schaamte of afstand.

Dat is geen zwakte.
Je systeem herkent simpelweg een oud gevaar en zegt: “Doe maar voorzichtig.”

Je hoeft het niet alleen te ontcijferen

Ik gun het je dat je gaat ervaren dat “ik weet niet wat ik wil” niet een eindpunt is, maar een uitnodiging.

Een uitnodiging om:

• je lichaam weer te betrekken bij je keuzes
• eerlijk te worden over wat je al láng voelt
• liefdevoller te kijken naar de delen in jou die nog bang zijn voor de gevolgen

Soms kun je daar zelf een heel eind in komen.
Met kleine experimenten, momenten van eerlijk schrijven, let-op-je-micro-ja.

En soms merk je:

• ik blijf in rondjes draaien
• ik snap het in mijn hoofd, maar voel het niet
• ik kom niet los uit oude patronen met anderen

Dat zijn vaak momenten waarop het helpend is om dit niet meer alleen te doen.
Maar in een individuele sessies, in een groep, in een opleiding.

Het is fijn als iemand met je meekijkt naar:

• wat je lijf doet als je over keuzes praat
• waar je oude loyaliteiten nog regeren
• en hoe je stap voor stap meer waarheid kunt leven zonder jezelf opnieuw kwijt te raken

Want je “niet weten” is niet het bewijs dat er iets mis is met jou.
Het is vaak het stille bewijs dat je al heel lang ongelooflijk je best doet om niemand te verliezen.

De kunst is om nu iemand anders niet meer kwijt te raken: Jezelf.

Meer lezen?
Dit artikel gaat over over spanning en anxiety

En deze over piekeren / slecht slapen

Live kennismaken met lichaamsgericht hechtingswerk?

kennismakingsworkshop

Tweejarige training Bellein Essence (persoonlijke verdieping)

eventueel de beroepsopleiding, als je de professionele insteek erbij wilt