Wat is gronden?
Gronden, ook wel grounding genoemd, betekent dat je aandacht en lichamelijke aanwezigheid meer verbindt met het hier en nu.
Dat kan heel concreet beginnen bij voelen hoe je zit of staat, waar je lichaam steun vindt, hoeveel gewicht je op je voeten zet en wat je om je heen waarneemt. Gronden kan helpen om minder alleen in gedachten, spanning of emotie op te gaan en meer contact te houden met jezelf en je omgeving.
Binnen lichaamsgericht werken is gronden breder dan alleen ‘je voeten voelen’. Het gaat ook over aanwezig kunnen blijven bij wat je ervaart, kracht kunnen voelen, richting kunnen nemen en merken wat er gebeurt wanneer spanning toeneemt.
Hoe merk je of je gegrond bent?
Gronding kan zichtbaar en ervaarbaar worden in verschillende aspecten van het lichaam.
Je kunt bijvoorbeeld merken:
- hoe stevig of voorzichtig je staat;
- hoeveel contact je voeten met de vloer maken;
- waar je lichaamsgewicht zich bevindt;
- hoeveel spanning je gebruikt om jezelf overeind te houden;
- of je vrij kunt ademen;
- hoeveel beweging er beschikbaar is;
- of je aandacht bij jezelf blijft wanneer iemand dichtbij komt;
- of je kracht kunt voelen zonder jezelf te overspoelen.
Dat betekent niet dat er één ideale houding bestaat die laat zien dat iemand ‘goed gegrond’ is. Ook hier geldt dat lichamelijke informatie altijd in context wordt onderzocht.
Gronden gaat over meer dan ontspannen
Gronden wordt soms gelijkgesteld aan rustig worden. Dat is te beperkt.
Iemand kan heel rustig ogen en tegelijk weinig contact ervaren met zijn lichaam, gevoelens of omgeving. Een ander kan juist duidelijk spanning voelen en toch stevig aanwezig blijven.
Gronden gaat daarom ook over contact kunnen houden terwijl er iets gebeurt.
Je kunt bijvoorbeeld boosheid voelen en tegelijk blijven merken waar je voeten staan. Je kunt spanning ervaren tijdens een moeilijk gesprek en toch blijven voelen wat jij zelf wilt zeggen. Of je kunt geraakt worden zonder onmiddellijk de verbinding met jezelf kwijt te raken.
Daarmee hangt gronding samen met het vermogen om lichamelijke ervaring te verdragen en tegelijk georiënteerd te blijven in het heden.
Welke rol speelt proprioceptie bij gronden?
Proprioceptie geeft informatie over de positie, beweging en kracht van het lichaam.
Wanneer je aandacht geeft aan je voeten op de vloer, het gewicht van je lichaam, de stand van je benen of de druk die je gebruikt, maak je mede gebruik van proprioceptieve informatie.
Dat kan helpen om de aandacht concreter naar het lichaam en de fysieke omgeving te brengen.
Ook aanraking met de stoel, rugleuning of vloer kan informatie geven over steun en positie.
Hoe wordt gronden gebruikt binnen lichaamsgericht werken?
Gronden kan op verschillende momenten worden ingezet.
Bijvoorbeeld wanneer iemand:
- snel veel spanning opbouwt;
- sterk in gedachten verdwijnt;
- moeilijk merkt wat hij zelf voelt;
- tijdens contact vooral met de ander bezig raakt;
- overspoeld dreigt te raken;
- moeite heeft om kracht of grenzen te ervaren.
Een therapeut kan dan bijvoorbeeld aandacht vragen voor het contact met de vloer, de houding veranderen, een beweging vertragen of onderzoeken hoeveel kracht iemand via zijn benen kan gebruiken.
Wat passend is, hangt af van de persoon en de situatie.
Gronden binnen Bellein
Binnen Bellein wordt grounding ook verbonden met autonomie en contact.
Een belangrijke vraag is: kan ik bij mezelf blijven terwijl ik in contact ben met jou?
Daarvoor moet iemand zowel zichzelf kunnen ervaren als de ander kunnen ontmoeten.
Gronden kan daarom samenhangen met voelen wat je wilt, waar je grens ligt, hoeveel ruimte je inneemt, hoeveel kracht beschikbaar is en of je jezelf nog kunt ervaren wanneer de relatie spannend wordt.
Binnen Lichaamsgericht Hechtingswerk maken we daarom ook onderscheid tussen verschillende aspecten van grounding. De manier waarop iemand lichamelijk aanwezig blijft bij zichzelf en de manier waarop iemand gegrond blijft in contact met een ander kunnen elkaar beïnvloeden.
Kun je leren gronden?
Gronding kan worden geoefend.
Dat hoeft niet ingewikkeld te zijn. Je kunt bijvoorbeeld kort stilstaan bij:
- het contact van je voeten met de vloer;
- het gewicht van je lichaam;
- de steun van de stoel;
- wat je ziet en hoort in de ruimte;
- hoeveel kracht je in je benen voelt;
- wat er verandert wanneer je rechtop gaat staan;
- of je jezelf nog voelt wanneer je aandacht naar iemand anders gaat.
Het doel is niet om voortdurend gegrond te moeten zijn. Gronding helpt je herkennen wanneer je het contact met jezelf of je omgeving begint kwijt te raken en wat je kan helpen om opnieuw meer aanwezig te worden.
Lees verder: Wat is proprioceptie? · Wat is lichaamsbewustzijn? · Wat is interoceptie? · Wat is lichaamsgericht werken?