Waarom geluid maken helpt om spanning los te laten

Waarom geluid maken helpt om spanning los te laten

Zeg eens eerlijk. Als je denkt aan hard geluid maken, even lekker schreeuwen, bekruipt jou dan ook een gevoel van schaamte?

Alsof dat niet kan. Alsof je je niet zo moet aanstellen. Alsof schreeuwen iets is voor kinderen, voor mensen die zichzelf niet onder controle hebben of voor dramatische scènes in films. Misschien hoor je vanbinnen meteen een stem die zegt: doe normaal, niet zo luid, niet zo veel, gedraag je.

En toch kan juist daar iets belangrijks zichtbaar worden.

Want als je lichaam jarenlang heeft geleerd om zich in te houden, voelt geluid maken niet vanzelf vrij. Dan kan zelfs een diepe zucht al ongemakkelijk zijn, laat staan een harde roep, een rauwe klank of een schreeuw vanuit je hele lijf.

Maar wat als dat geluid niet overdreven is? Wat als het geen aanstellerij is? Wat als je lichaam soms juist geluid nodig heeft om spanning los te laten?

Dan kom je bij een andere manier van kijken. Niet: waarom maak je zoveel geluid? Maar: wat heeft zich zo lang moeten inhouden dat het nu geluid nodig heeft?

Geluid maken is psychologisch gezond

Bij de Bellein Academie werken we bewust met geluid. Niet om iets spectaculairs op te roepen, niet omdat iedereen moet schreeuwen en zeker niet omdat ontlading een doel op zich is. We doen het omdat geluid maken psychologisch en lichaamsgericht een belangrijke functie heeft.

Je lichaam verwerkt spanning namelijk niet alleen door te praten of te begrijpen. Emoties hebben ook een lichamelijke beweging. Boosheid vraagt om richting. Verdriet zoekt verzachting. Angst wil adem, trilling en steun. Frustratie wil niet eindeloos binnen blijven zitten.

Wanneer die beweging steeds wordt onderbroken, blijft er spanning achter in het lichaam. Je slikt je woorden in, houdt je adem vast, maakt je stem kleiner of zet je kaken vast. Soms merk je het nauwelijks meer, omdat het je normale manier van zijn is geworden. Maar vanbinnen houdt het lichaam iets tegen wat eigenlijk wil bewegen.

Geluid maken kan dan een vorm zijn van somatische ontlading: spanning die via het lichaam weer in beweging komt. Tegelijk is het emotionele expressie, omdat wat vanbinnen leeft een hoorbare vorm mag krijgen. En het ondersteunt affectregulatie, omdat het zenuwstelsel via adem, stem en trilling kan terugkeren naar meer rust en contact.

Wat je inhoudt, verdwijnt niet zomaar

Veel mensen hebben geleerd om hun geluid aan te passen. Als kind kreeg je misschien te horen dat je rustig moest doen, niet moest huilen, niet zo boos mocht zijn of niet zo aanwezig moest zijn. Natuurlijk is begrenzing nodig. Een kind mag leren dat niet iedere impuls overal naar buiten kan. Maar er is een groot verschil tussen leren doseren en leren onderdrukken.

Kleine kinderen doen dit nog instinctief. Als er excitement door hun lijf gaat, gillen ze het uit. Als ze verdrietig zijn, huilen ze met hun hele lichaam. Als spanning te groot wordt, komt er geluid, beweging en adem bij. Het lichaam voert energie af en zoekt vanzelf de weg terug naar balans.

Later raken veel mensen die vrijheid in spontane uitingen kwijt. Ze worden stiller, netter, beheerster. De buitenkant lijkt rustig, maar vanbinnen kan de spanning zich ophopen. En wat niet rechtstreeks geuit mag worden, zoekt vaak een andere route.

Ingehouden boosheid kan gaan lekken als verwijt. Frustratie die nergens heen kan, kan zich vastzetten als hardheid of afstand. Verdriet dat geen geluid krijgt, kan zich vermommen als controle. En een grens die niet met stem en lichaam gevoeld mag worden, verschijnt soms indirect: in pleasen, duwen, terugtrekken of passieve agressie.

Geluid maken helpt om die omweg te doorbreken. Niet door alles zomaar naar buiten te gooien, maar door opnieuw contact te maken met wat er onder de spanning leeft.

Geluid maken is niet alleen schreeuwen

Er bestaat soms een misverstand dat werken met geluid betekent dat je meteen moet schreeuwen. Dat is niet zo. Geluid heeft een heel spectrum.

Vaak begint het veel kleiner dan mensen denken. Eerst is er misschien alleen een zucht die eindelijk hoorbaar mag worden. Daarna komt er een zachte klank op de uitademing, een bijna onbewust murmelen of een lage toon die door je borst beweegt. Soms groeit dat uit tot neuriën of zingen. Voor sommige mensen wordt de stem langzaam steviger, alsof woorden niet langer halverwege de keel blijven steken.

En soms wordt het groter. Dan wil het lichaam roepen, hard zingen of zelfs keihard schreeuwen. Niet omdat schreeuwen het doel is, maar omdat er zoveel frustratie, woede of machteloosheid is vastgezet dat het lichaam een grotere uitweg zoekt.

Ook dat kan gezond zijn, wanneer het bewust en veilig gebeurt. Een schreeuw hoeft niet destructief te zijn. Ze kan juist een manier zijn om negatieve agressie, passieve agressie of opgekropte spanning te ontladen voordat die zich tegen jezelf of een ander keert. Dan wordt kracht niet langer onderdrukt of vervormd, maar krijgt ze een duidelijke, lichamelijke vorm.

Daarna kan het rustiger worden. Niet omdat alles is opgelost, maar omdat het lichaam eindelijk iets heeft mogen afmaken.

Van spanning naar contact

Het bijzondere is dat geluid vaak niet het eindpunt is, maar de ingang.

Onder een schreeuw kan verdriet liggen. Onder frustratie een grens. Onder boosheid een oud gevoel van machteloosheid. Onder spanning een verlangen om gezien te worden. Wanneer het geluid eruit mag, wordt vaak pas voelbaar wat eronder verborgen zat.

Daarom is geluid maken binnen lichaamsgericht hechtingswerk nooit alleen maar ontladen. Het gaat ook over contact. Mag ik mij laten horen en blijf jij bij mij? Mag ik boos klinken zonder liefde te verliezen? Mag ik huilen zonder afgewezen te worden? Mag mijn stem bestaan zonder dat ik te veel ben?

Voor veel mensen is dát de diepere laag. Ze zijn hun geluid niet zomaar kwijtgeraakt. Ze zijn het kwijtgeraakt om de verbinding te bewaren.

In een veilige bedding kan het lichaam een nieuwe ervaring opdoen: ik mag geluid maken en ik blijf verbonden. Die ervaring werkt dieper dan alleen inzicht. Ze helpt het lichaam om opnieuw te leren dat expressie niet gevaarlijk hoeft te zijn.

Thuis alvast oefenen

Je kunt hier thuis al voorzichtig mee beginnen. Zing eens onder de douche, niet mooi maar vrij. Laat je zucht hoorbaar worden in plaats van hem in te slikken. Zet muziek op en zing hard mee zonder je stem kleiner te maken. Of schreeuw eens in de auto, terwijl die stilstaat, op een plek waar dat veilig kan.

Begin eenvoudig en merk vooral op wat er daarna gebeurt. Wordt je adem ruimer? Ontspannen je kaken? Komt er opluchting, verdriet, schaamte of stilte? Alles wat je merkt, is informatie. Het gaat niet om presteren, maar om luisteren naar wat je lichaam via geluid wil laten bewegen.

Geluid bij Bellein 

Wil je dit doen in een ruimte waarvan je weet dat geluid welkom is? Dan ben je welkom bij onze themadagen, workshops of introductieweekenden. Bekijk ons aanbod hier.

We ondersteunen het hele spectrum van geluid maken: van zuchten en neuriën tot zingen, spreken, roepen of schreeuwen wanneer dat klopt. Niet iedereen hoeft hard te gaan. Niet iedereen hoeft groot te worden. We kijken zorgvuldig naar wat het lichaam aangeeft en wat er nodig is om veilig, aanwezig en in contact te blijven.

Want soms ontstaat rust niet doordat je jezelf nog beter leert beheersen. Soms ontstaat rust doordat je lichaam eindelijk mag ontladen wat het al zo lang vasthoudt. En precies daar kan de levensenergie weer gaan stromen.